De Amerikaanse president beklaagde zich de afgelopen weken voortdurend dat Europese bondgenoten niet voluit meededen aan de oorlog tegen Iran. Hij stoorde zich aan hun kritiek en weigering om hun luchtruim en militaire bases te gebruiken en vroeg zich hardop af of de VS niet beter uit de NAVO kon stappen.

De NAVO bestaat om elkaar te hulp te schieten als een van de leden wordt aangevallen, niet om militaire operaties elders in de wereld te steunen. De organisatie komt alleen in actie buiten het verdragsgebied als de veiligheid van een lidstaat in het geding is. Indien mogelijk en noodzakelijk kan de NAVO ook in actie komen om crises te managen en om na conflicten de situatie te stabiliseren.

Rutte zei Trumps punt wel te snappen. Tegelijkertijd was "een grote meerderheid van Europese landen behulpzaam met militaire bases, met logistiek, met overvliegen, met ervoor zorgen dat ze hun toezeggingen naleven", heeft hij Trump naar eigen zeggen ook voorgehouden.

Rutte noemde Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en ook Frankrijk als lichtende voorbeelden. Zij tuigden bijvoorbeeld een coalitie op om de Straat van Hormuz te heropenen.

Naar Ruttes bezoek was met spanning uitgekeken, omdat Trump volgens het Witte Huis een mogelijk vertrek uit de NAVO met hem zou willen bespreken. Rutte wilde dat niet beamen, maar sprak het ook niet tegen en erkende dat "er duidelijk teleurstelling heerst".

Ook over berichten dat de VS NAVO-landen zouden willen straffen door er Amerikaanse troepen weg te halen wilde hij niet meer kwijt dan dat "het een heel openhartig en open gesprek was". Trump luisterde volgens de NAVO-secretaris-generaal echter ook nauwgezet naar diens kijk op de zaak.

De president sloeg na afloop nog geen andere toon aan. "De NAVO was er niet toen we ze nodig hadden en volgende keer dat we ze nodig hebben, zullen ze er ook niet zijn", schreef hij op Truth Social.